Life Is Strange: Όταν το gaming κέρδισε τη λογοτεχνία

Life is Strange 1
Έχω γράψει παλαιότερα
για το πώς το
gaming
εξελίσσεται (ιδιαίτερα τα τελευταία 15 χρόνια) στην 10η μορφή τέχνης,
ανταγωνιζόμενο στα ίσια την πατροπαράδοτη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο.
Ακόμη και τότε όμως, διατηρούσα κάποιες μικρές επιφυλάξεις. Ακόμη και στις πιο
κραυγαλέες περιπτώσεις λογοτεχνικότητας στα βιντεοπαιχνίδια (π.χ
Grand Theft Auto, Assassins Creed, Mafia, Max Payne, Warcraft και
Elder
Scrolls)
πάντα έμπαινε ο παράγοντας
gameplay
ως βασικό συστατικό του πυρήνα τους – κάτι σαν την «ουσία» του παιχνιδιού. Η
ιστορία – όσο μαγευτική και καλογραμμένη κι αν ήταν – έμενε στο πίσω μέρος ή
στο περιθώριο, εμπλουτίζοντας το παιχνίδι, αλλά όχι ορίζοντας το. Τα παιχνίδια
έπρεπε να ήταν διασκεδαστικά «στο παίξιμο», και η οποιαδήποτε ιστορία έπρεπε να
στρέφει την προσοχή προς τα εκεί. Αν π.χ ήταν ένα πολεμικό παιχνίδι, το
σημαντικό ήταν να έχει ισορροπημένα όπλα, διακριτές ικανότητες, καλό σύστημα
κάλυψης, πολλαπλά επίπεδα δυσκολίας κ.λ.π. Ακόμη κι αν είχε μια καλοδουλεμένη
ιστορία (όπως π.χ το θρυλικό
Call
of
Duty
4:
Modern
Warfare)
αυτή έμπαινε στα
bonus.
Ένα παιχνίδι σκοποβολής-
shooter
θα
μπορούσε να είναι επιτυχημένο ακόμη και χωρίς ίχνος πλοκής (όπως π.χ το
Team Fortress ή
το
Overwatch,
παρά το σύμπαν που εδραιώνει).

Παρόλο που είχα και έχω
εμπιστοσύνη στο
gaming,
δεν πίστευα ποτέ πως ένα παιχνίδι θα μπορούσε να ήταν μια καθαρόαιμη ιστορία.
Ακόμη και στα παιχνίδια που επηρεάστηκαν από λογοτεχνία (κυρίως τα παιχνίδια
για το Lord of the Rings) το
gameplay
και όχι η ιστορία ήταν το σημαντικότερο. Μέχρι χθες πίστευα πως ο κανόνας ήθελε
καλό
gameplay
ως
πυρήνα και ιστορία ως ραφινάρισμα του παιχνιδιού και ποτέ το αντίθετο.
Life is Strange 2Μέχρι που έπαιξα το Life is Strange. Εκεί συνειδητοποίησα
το λάθος μου. Το 
Life is Strange είναι το πρώτο
παιχνίδι στο οποίο η ιστορία αποτέλεσε το θεμέλιο και το
gameplay ήρθε
κατόπιν για να αναδείξει την ιστορία που είχαν να πουν οι δημιουργοί του. Αυτός
είναι και ο λόγος που θα το παρουσιάσω, όχι ως παιχνίδι, αλλά όπως θα
παρουσίαζα ένα λογοτεχνικό έργο του είδους του.
Το  Life is Strange, λοιπόν, είναι ένα
παιχνίδι-ιστορίας (
storybased game), το οποίο θα μπορούσε να είναι το
εφηβικό μυθιστόρημα της χρονιάς – κάνοντας το
Twilight και τους Αγώνες
Πείνας, να φάνε τα λυσσακά τους από την ζήλια τους.
Η ιστορία είναι αρκετά
περίπλοκη και παρόλα αυτά αρκετά γοητευτική. Η πρωταγωνίστριά μας είναι η
Max Caulfield, ένα 17χρονο
λυκειοκόριτσο στο
Blackwell
College
στην μικρή πόλη της
Arcadia
Bay,
η οποία ονειρεύεται να γίνει μεγάλη φωτογράφος. Μια μέρα, εν ώρα μαθήματος,
βλέπει ένα όραμα πως ένας τεράστιος ανεμοστρόβιλος καταστρέφει την πόλη της και
την ίδια ώρα ανακαλύπτει πως έχει την δυνατότητα να γυρίσει τον χρόνο πίσω για
μερικά λεπτά. Όταν ένα κορίτσι εξαφανίζεται από το σχολείο της, η
Max μαζί με την επιστήθια φίλη της Chloe θα
μπουν σε μια περιπέτεια προκειμένου να ανακαλύψουν τι απέγινε η κοπέλα, ποιος
θέλει το κακό των μαθητών στο
Blackwell,
τι είναι αυτή η περιβαλλοντική καταστροφή που πέφτει πάνω στο κεφάλι της πόλης,
και τι είναι στην πραγματικότητα αυτές οι καινούργιες δυνάμεις της
Max.

Because timey, wimey, wibbly, wobbly… stuff

Οι χαρακτήρες του έργου
είναι αρκετά καλογραμμένοι, και ο κάθε ένας είναι μοναδικός και διαφορετικός
από τους υπόλοιπους. Η
Max
δεν είναι η «
generic»
πρωταγωνίστρια, αλλά μια ήσυχη μικρή χιπστερού, που έχει μανία με τις
polaroid και μια παθολογική
αγάπη προς της φίλη της
Chloe.
Η
Chloe
από την άλλη είναι η κλασική επαναστάτρια με μπλε μαλλί, σκισμένο παντελόνι,
και πανκ διάθεση που επαναστατεί ενάντια στον πατριό της,
David, ο οποίος είναι βετεράνος πολέμου.
Όπως σε κάθε λύκειο (όχι μόνο στις Η.Π.Α, αλλά και εδώ) υπάρχουν οι «σπασίκλες»
που έχουν κόλλημα με την επιστήμη (
Warren, Brooke),
οι αθλητές (
Zachary),
η
cheerleader
που
έμεινε έγκυος (
Dana),
η σκύλα/
cool
κορίτσι
(
Victoria)
μαζί με τα τσιράκια της (
Courtney
&
Taylor),
το πλουσιόπαιδο που νομίζει πως δεν μπορεί να τον αγγίξει κανείς (
Nathan), η συνεσταλμένη χαμηλοβλεπούσα (Kate Marsh), ο cool sexy καθηγητής
(
Mr.Jefferson), κι ένα σωρό άλλοι,
τους οποίους θα βρείτε στον δρόμο σας και θα σας βοηθήσουν ή θα σας εμποδίσουν
να εκπληρώσετε την αποστολή σας.
Life is Strange 3

Η όλη ιστορία/πλοκή
ξεδιπλώνεται καθώς εσείς ως
Max
μιλάτε και βοηθάτε τους χαρακτήρες που συναντάτε, οι οποίοι, ανάλογα με τις
επιλογές σας, σας βοηθούν στο έργο σας, ή προσπαθούν να σας καταστρέψουν. Κάθε
διάλογος είναι σχεδόν μοναδικός, καθώς το παιχνίδι σας δίνει μια ευρεία γκάμα
από απαντήσεις και επιλογές για να επιτύχετε τον στόχο σας. Αν πιστεύετε πως η
διπλωματία και η μετριοπάθεια μπορούν να λύσουν κάθε πρόβλημα, τότε μπορείτε να
μετατρέψετε την
Max
σε
δεύτερο Μαχάτμα Γκάντι, που προσπαθεί να συμφιλιώσει τους πάντες και τα πάντα.
Αν από την άλλη είστε του δόγματος «και όποιον πάρει ο Χάρος», μπορείτε να
είστε ειλικρινείς και αυθόρμητοι μέχρι αηδίας. Όμως το παιχνίδι δεν ξεχνά και
δεν συγχωρεί. Οι επιλογές που κάνετε, από τις πιο μικρές, μέχρι τις πιο
σημαντικές επηρεάζουν ολόκληρη την εξέλιξη της ιστορίας και τις αντιδράσεις των
χαρακτήρων. Ένα τηλεφώνημα που αμελήσατε, μπορεί να οδηγήσει σε μια προδοσία,
μια τυχαία επίπληξη μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο κάποιου από τους χαρακτήρες.
Η διαδραστικότητα σε αυτή την ιστορία αγγίζει τα όρια του φαινομένου της
πεταλούδας, όπου μια πεταλούδα σε ένα σημείο, μπορεί να προκαλέσει ένα τυφώνα
σε ένα άλλο.

Spoilers!

Το επίπεδο της
διαδραστικότητας στο
Life
is
Strange
είναι
από άλλο πλανήτη, καθώς οι επιλογές που κάνετε και τα πιθανά ενδεχόμενα είναι
τεράστια (και τα οποία τα βλέπετε στο τέλος κάθε «επεισοδίου»). Φανταστείτε τα
88 ντολμαδάκια του Τριβιζά πολλαπλασιασμένο επί 1000. Εκεί που ο Τριβιζάς σε
έστελνε στην αντίστοιχη σελίδα, ανάλογα με την επιλογή που έκανες, τώρα το
παιχνίδι το κάνει αυτόματα και αθόρυβα. Περισσότερο, οι ιστορίες των
ντολμαδακίων ήταν εξαιρετικά μικρές και σύντομες, κυρίως για πρακτικούς λόγους.
Σε ένα βιβλίο η διακλάδωση των ιστοριών είναι δύσκολη και χρειάζεται αρκετό
χώρο και σελίδες για να γίνει σωστά. Το
Life is Strange πέτυχε
αυτό που η λογοτεχνία δεν κατάφερε επαρκώς μέχρι σήμερα: πολλαπλές επιλογές
ενσωματωμένες σε ενιαία αφήγηση.
Η άπειρη
διαδραστικότητα είναι μια από τις πολλές λογοτεχνικές αρετές του παιχνιδιού. Σε
πολλά σημεία καλείστε να λύσετε «γρίφους» και να ξεκλειδώσετε καταστάσεις. Εδώ
μπαίνει η «σούπερ-δύναμή» σας, να μπορείτε να γυρίζετε πίσω το χρόνο. Για
παράδειγμα, μπορείτε να ανατινάξετε μια πόρτα για να μπείτε μέσα και αφού
εισέλθετε στο δωμάτιο, να γυρίσετε τον χρόνο πίσω για να μείνει η πόρτα άθικτη.
Life is Strange 4

Όμως το «ταξίδι στο
χρόνο» κάνει πολλά περισσότερα από αυτό. Πολλές φορές το παιχνίδι θα σας
«συμβουλέψει» (με την μορφή της φωνής της συνείδησής της
Max) να γυρίσετε τον χρόνο πίσω για να
επιλέξετε μια διαφορετική επιλογή, μια άλλη δυνατότητα, προκειμένου να έχετε
κάποιο άλλο αποτέλεσμα. Αν κρίνετε πως η διπλωματία δεν πέτυχε, μπορείτε να
ξαναπροσπαθήσετε όσες φορές θέλετε, μέχρι να βρείτε την «σωστή» λέξη. Θα
νομίζετε πως κάτι τέτοιο είναι «κλεψιά» για την πλοκή, να επιλέγεις αφού ξέρεις
όλες τις πιθανές εκδοχές, αλλά αν πραγματικά το πιστέψετε έστω και για μια
στιγμή, το παιχνίδι θα τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια σας.

Η πιο δύσκολη επιλογή του παιχνιδιού

Η μεγαλοφυΐα της πλοκής
του
Life
is
Strange
έγκειται σε αυτό. Κάθε σας επιλογή είναι ταυτόχρονα η σωστή και η λανθασμένη.
Θα σας δώσω ένα παράδειγμα, από μια σχετικά αρχική επιλογή που έχετε να κάνετε:
Σε κάποιο σημείο στο πρώτο επεισόδιο, ένας φύλακας κάνει
bullying στην
χαμηλοβλεπούσα
Kate
Marsh.
Το παιχνίδι σας πετάει το μπαλάκι: Μπορείτε να επέμβετε και σώσετε το κορίτσι ή
να τραβήξετε μια φωτογραφία από το συμβάν. Ναι, ό,τι και να διαλέξετε θα
γυρίσει μπούμερανγκ: Αν επέμβετε, η
Kate θα γίνει φίλη σας, όμως
ο φύλακας θα σας έχει στην μπούκα, χώρια που δεν θα έχετε κανένα αποδεικτικό
στοιχείο. Αν από την άλλη βγάλετε την φωτογραφία από απόσταση ασφαλείας, ίσως
να γλιτώσατε από μια δύσκολη κατάσταση, όμως η σχέση σας με την
Kate θα είναι πολύ δύσκολη – κάτι που
ίσως μετανιώσετε αργότερα.
Σας είπα πως το
παιχνίδι δεν ξεχνά ούτε συγχωρεί. Στην δική μου απόφαση, η ιστορία επανέφερε το
«λάθος» μου μέχρι το τέλος του παιχνιδιού, αποδεικνύοντας πως μια επιλογή στην
αρχή, μπορεί να επηρεάσει την ιστορία μέχρι το τέλος.
Φυσικά δεν έχει νόημα
να μιλάμε για
spoilers.
Μπορώ να σας πω πως η
Max
πεθαίνει,
αλλά στην δική σας ιστορία να μην εμφανιστεί ποτέ αυτή η εκδοχή.
Life is Strange 5Ακόμη δύο αρετές:
Πρώτον  το αυθεντικό
soundtrack, το οποίο είναι φοβερό
και αγγίζει όλα τα γούστα, από ροκ μέχρι ποπ και από
rave μέχρι έντεχνο. Νομίζω πως πρώτη
φορά έχουν γραφτεί τόσα τραγούδια για ένα παιχνίδι, που θα ζήλευαν και οι
καλύτερες παραγωγές του
Hollywood.
Δεύτερον τα μηνύματα. Μπορεί το δίδαγμα να μην είναι εγγύηση για μια καλή
ιστορία, όμως ποτέ δεν πείραξε κανένα. Μιας και μιλάμε για ένα εφηβικό
μυθιστόρημα/παιχνίδι, την τιμητική τους έχουν οι αναφορές στον σχολικό
εκφοβισμό, στις εφηβικές σχέσεις, στην εφηβική επανάσταση, στο να κυνηγάς τα
όνειρά σου και το να μην αφήνεις τις δικές σου φοβίες και ανασφάλειες να σε
εμποδίζουν από να εμπνεύσεις με το παράδειγμά σου. Χωρίς καμία υπερβολή, το
Life is Strange έχει όλα τα στοιχεία
για να γίνει ο νέος «Φύλακας στη Σίκαλη», εμπλουτισμένο με διαδραστικότητα,
ενδιαφέρον και ουσιαστική πλοκή.
Αλλά πάνω από όλα, το Life is Strange είναι, τρόπον τινά,
ένα υπαρξιστικό μανιφέστο, που θα ζήλευε και ο
Sartre: Καμία επιλογή δεν είναι σωστή,
καμία επιλογή δεν είναι λάθος, κανείς δεν μπορεί να σου πει τι να κάνεις και
στο τέλος πρέπει να ζήσεις με τις επιλογές που έχεις κάνει. Οι επιλογές δεν
μπορούν να κριθούν από το αποτέλεσμα, γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει όλες
τις πιθανές επιδράσεις (το οποίο υπάρχει ως φιλοσοφική κριτική στον ωφελιμισμό
και την τελεολογία). Μια σωστή απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε αποτελέσματα που
δεν θα μπορούσατε ούτε καν να φανταστείτε. Όπως σας συμβουλεύει το παιχνίδι
στην αρχή κάθε επεισοδίου «
choose
wisely».
Το Life is Strange μου
δημιούργησε ένα συναίσθημα που δεν είχα νιώσει από τα σχολικά μου χρόνια στο
δημοτικό, όταν διάβασα για πρώτη φορά την Καλύβα του Μπάρμπα-Θωμά. Καθώς έβλεπα
τον καημένο Μπάρμπα-Θωμά να βασανίζεται και –
spoiler alert
να πεθαίνει, ήθελα να γυρίσω τον χρόνο πίσω, στην αρχή του βιβλίου, όταν ήταν
ευτυχισμένος στην καλύβα του με την γυναίκα του – και το πετύχαινα κάθε φορά
που έπιανα το βιβλίο από την αρχή. Έτσι και στο
Life is Strange μου δημιουργήθηκε η
ίδια αίσθηση που έχει η ίδια η
Max,
να γυρίσω τον χρόνο πίσω για να ξαναπαίξω την ιστορία, να ξαναγνωρίσω τους
χαρακτήρες και να κάνω τις ίδιες ή διαφορετικές επιλογές.
Life is Strange 7

Γιατί όπως θα έλεγε και ο Oscar Wilde, ίσως δίνοντας τον πληρέστερο ορισμό της λογοτεχνικότητας, «If one cannot enjoy reading a book over and over
again, there is no use in reading it at all».
Το Life is Strange απέδειξε
πως το ίδιο ισχύει και για το
gaming.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *